Cayma Hakkı: Nedir ve Nasıl Kullanılır?
Bu sayfa, mesafeli sözleşmeler kapsamında cayma hakkı ve iade süreçlerine ilişkin genel bilgilendirme içerir.
Genel Esaslar
- Satıcı/sağlayıcı, sipariş ulaştıktan sonra taahhüt edilen süre içinde edimini yerine getirir.
- Mal satışlarında bu süre her hâlükârda 30 günü geçemez.
- Bu süre içinde teslim gerçekleşmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir.
- Tüketici, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayabilir.
- Bu süre içinde cayma bildiriminin satıcı/sağlayıcıya yöneltilmesi yeterlidir.
- Satıcı/sağlayıcı, tüketicinin bilgilendirildiğini ispatlamakla yükümlüdür.
- Gereği gibi bilgilendirme yapılmadıysa 14 günlük süreyle bağlı olunmaz; her hâlükârda süre, normal cayma süresinin bittiği tarihten itibaren 1 yıl sonra sona erer.
- Cayma süresinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan tüketici sorumlu değildir.
Uzaktan iletişim araçlarıyla mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık edenler, ilgili işlemlere ilişkin kayıtları tutmak ve istenildiğinde ilgili kurum/kuruluş ve tüketicilere vermekle yükümlüdür. Ancak aracılar, satıcı/sağlayıcı ile yaptıkları sözleşmeye aykırı fiillerinden sorumludur.
14 Günlük Cayma Süresi Nasıl Hesaplanır?
- Tek sipariş, ayrı ayrı teslim: son malın teslim alındığı gün
- Birden fazla parçalı ürün: son parçanın teslim alındığı gün
- Düzenli teslimat sözleşmeleri: ilk malın teslim alındığı gün
Tüketici, cayma bildirimini yönelttiği tarihten itibaren 10 gün içinde malı satıcı/sağlayıcıya veya yetkilendirdiği kişiye geri göndermek zorundadır. Cayma süresi içinde, işleyişe/teknik özelliklere/kullanım talimatlarına uygun kullanım sebebiyle oluşan değişikliklerden tüketici sorumlu değildir.
Cayma Hakkının Kullanılamayacağı Durumlar / Ürünler
- Fiyatı finansal piyasa dalgalanmalarına bağlı ürün/hizmetler
- Kişisel ihtiyaçlara göre hazırlanan ürünler (ör. ölçüye göre dikim)
- Çabuk bozulabilen / son kullanma tarihi geçebilecek ürünler
- Ambalajı/bandı/mührü açılmış; sağlık ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünler (ör. saç aksesuarları, gelin tacı, çiçek buketi, duvak, kese vb.)
- Başka ürünlerle karışan ve ayrıştırılması mümkün olmayan ürünler
- Ambalajı açılmış maddi ortamda sunulan kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri
- Abonelik kapsamı dışında gazete/dergi gibi süreli yayınlar
- Belirli bir tarihte/dönemde yapılması gereken: konaklama, eşya taşıma, araç kiralama, yiyecek-içecek tedariki, eğlence/dinlenme amaçlı boş zaman değerlendirme hizmetleri
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya anında teslim edilen gayrimaddi mallar
- Cayma süresi bitmeden, tüketicinin onayı ile ifasına başlanan hizmetler
Kullanıma Bağlı Değer Azalması ve Sorumluluk
- Alıcı, teslim almadan önce ürünü muayene etmeli; ezik, kırık, ambalajı yırtılmış vb. hasarlı ürünleri kargo şirketinden teslim almamalıdır.
- Teslim alınan ürünün hasarsız olduğu kabul edilir; teslimden sonra ürün özenle korunmalıdır.
- Cayma hakkı kullanılacaksa ürün kullanılmamalı ve fatura da ürünle birlikte iade edilmelidir.
- Alıcı kusuru nedeniyle değer azalması olursa veya iade imkânsızlaşırsa, kusuru oranında satıcının zararlarını tazminle yükümlü olabilir (ör. gelinlik/abiye taş düşmesi, dantel sökülmesi vb.).
- Ancak cayma süresi içinde ürünün usulüne uygun kullanımı sebebiyle meydana gelen değişikliklerden alıcı sorumlu değildir.
- Cayma nedeniyle kampanya limitinin altına düşülürse kampanya kapsamında faydalanılan indirim iptal edilebilir.
İade Kargo Ücreti Kime Aittir?
- Satıcının belirttiği taşıyıcı ile iade yapılırsa, tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulamaz.
- Ön bilgilendirmede iade için taşıyıcı belirtilmediyse, tüketiciden iade masrafı talep edilemez.
- Belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa, satıcı ek masraf istemeden ürünü tüketiciden aldırmakla yükümlüdür.
Vergi Usul Kanunu genel tebliği uyarınca iade işlemi için, alıcıya gönderilen faturada iade bölümlerinin eksiksiz doldurulup imzalanması ve ürünle birlikte gönderilmesi gerekebilir.
Cayma Sonrası Ücret İadesi Nasıl Yapılır?
Satıcı/sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içinde (varsa teslim masrafları dahil) tüketiciden tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür.
Teslimat Süresi ve Mücbir Sebepler
Satıcı/sağlayıcı, sipariş ulaştıktan sonra taahhüt edilen süre içinde teslim etmek zorundadır; mal satışlarında bu süre her hâlükârda 30 günü geçemez. Süresinde teslim edilmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir.
- Durum alıcıya bildirilir.
- Alıcı; siparişin iptali, benzeri ile değiştirilmesi veya engel ortadan kalkana dek teslimatın ertelenmesini talep edebilir.
- İptalde: Nakit ödemelerde iptalden itibaren 14 gün içinde nakden iade; kredi kartı ödemelerinde 14 gün içinde bankaya iade (bankanın hesaba yansıtması 2–3 haftayı bulabilir).
Alıcı Cayma Hakkını Nasıl Kullanır?
- İade edilecek ürünün faturası (kurumsal fatura ise, kurum tarafından düzenlenen iade faturası ile).
- İade formu (varsa).
- Ürünün kutusu, ambalajı ve varsa standart aksesuarları ile birlikte eksiksiz/hasarsız teslim.
Cayma hakkının kullanılması için 14 gün içinde satıcıya iadeli taahhütlü posta, faks veya e-posta ile yazılı bildirimde bulunulmalı ve ürün “Cayma Hakkı Kullanılamayacak Ürünler” hükümleri kapsamında olmamalı ve kullanılmamış olmalıdır.
Satıcı, cayma bildiriminin ve ürünün kendisine ulaşmasından itibaren en geç 14 iş günü içinde toplam bedeli ve alıcıyı borç altına sokan belgeleri iade edebilir. Ayrıca 14 iş günü içinde malı iade alabilir; ya da ürünün cayma hakkı kullanılamayacak nitelikte olduğunu tespit ederse gerekçesiyle SMS/e-posta dahil yazılı olarak bildirip iadeyi reddedebilir. Bu durumda Satıcı’nın ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar.